Một nam thanh niên 25 tuổi được đưa vào Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Ninh Ba (Chiết Giang, Trung Quốc) trong tình trạng đau bụng dữ dội. Khi lấy máu xét nghiệm, bác sĩ phát hiện điều bất thường: sau khi để yên, mẫu máu tách lớp với một tầng trắng đục như sữa nguyên kem. Đây là tình trạng được gọi là “máu sữa”, trong y học là tăng lipid máu nặng gây huyết tương đục do triglycerid tăng rất cao.
Kết quả xét nghiệm khiến ê kíp phải giật mình. Nồng độ triglycerid của bệnh nhân đạt từ 66 mmol mỗi lít trở lên, cao hơn hơn 30 lần so với giới hạn bình thường 0 đến 1,7 mmol mỗi lít. Không chỉ vậy, anh còn đồng thời rơi vào ba biến chứng nguy hiểm: viêm tụy cấp nặng, tăng lipid máu và nhiễm toan ceton do đái tháo đường type 2. Ba “quả bom” chuyển hóa phát nổ cùng lúc.
Theo bác sĩ, nguyên nhân không quá bí ẩn. Từ thời trung học nội trú, bệnh nhân đã hình thành thói quen ăn uống thiếu kiểm soát: ba bữa phụ thuộc đồ ăn ngoài, trà sữa thay nước lọc, đồ chiên rán thường xuyên, đêm khuya vẫn ăn thêm rồi chơi game đến sáng. Trong nhiều năm, đường huyết và mỡ máu tăng cao nhưng không được kiểm tra hay điều chỉnh.
Trước tình trạng nguy kịch, bệnh nhân lập tức được chuyển vào Khoa hồi sức tích cực cấp cứu. Các bác sĩ quyết định thực hiện thay huyết tương khẩn cấp. Có thể hình dung đây là cách “rửa máu”: máu được đưa ra ngoài cơ thể qua thiết bị chuyên dụng, tách bỏ phần huyết tương chứa đầy mỡ và độc tố, sau đó truyền lại huyết tương tươi thay thế.
Tổng cộng khoảng 3.000ml huyết tương đục như sữa đã được thay ra, tương đương phần lớn lượng huyết tương trong cơ thể. Chỉ sau một lần can thiệp, triglycerid giảm mạnh xuống còn 6,27 mmol mỗi lít. Khi mỡ máu hạ, tình trạng viêm tụy được kiểm soát, nhiễm toan ceton được điều chỉnh, bệnh nhân thoát khỏi nguy cơ suy đa tạng. Hiện anh đã chuyển sang khoa điều trị thường và các chỉ số dần cải thiện.
Các bác sĩ nhấn mạnh đây không phải trường hợp cá biệt. Những năm gần đây, số ca người trẻ nhập viện vì tăng lipid máu nặng và viêm tụy cấp có xu hướng gia tăng. Trà sữa, đồ ăn nhanh, thức khuya kéo dài đang tạo ra một thế hệ có nguy cơ rối loạn chuyển hóa sớm.
“Máu sữa” không phải là một bệnh riêng biệt mà là dấu hiệu cho thấy mỡ máu tăng ở mức báo động. Khi triglycerid quá cao, các hạt mỡ có thể làm tắc vi mạch tụy, kích hoạt quá trình tự tiêu của tuyến tụy, dẫn đến viêm tụy cấp. Thể nặng có thể có tỷ lệ tử vong trên 30%, đặc biệt nếu kèm theo nhiễm toan ceton và suy đa cơ quan.
Nguồn và ảnh: QQ
