Chúng ta đều biết chất cồn kích thích sản sinh các gốc tự do, gây stress oxy hóa và làm tăng viêm mô thận nghiêm trọng. Thậm chí, việc uống rượu bia lâu dài còn làm rối loạn chuyển hóa purin, thúc đẩy hình thành sỏi thận. Thế nhưng, thực tế cho thấy có những món ăn xuất hiện hằng ngày trên bàn ăn lại sở hữu khả năng tàn phá thận nhanh hơn cả người uống bia rượu ở mức độ trung bình hoặc ít. Những thực phẩm này không gây ra cơn say tức thời, nhưng chúng khiến "bộ lọc" của cơ thể bị tắc nghẽn, xơ hóa và suy kiệt nhanh chóng mà chúng ta không hề đề phòng.
Nếu muốn bảo vệ thận, hãy kiểm soát chặt chẽ hoặc tránh xa 6 thực phẩm dưới đây nhé:
1. Các loại rau giàu axit oxalic nấu trực tiếp không chần sơ
Đây chính là nhóm rau vốn tốt nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ "phá thận" nếu bỏ qua bước chần sơ khi chế biến.
Ảnh minh họa
Những loại rau như rau bina, rau dền, rau muống hay măng tươi vốn chứa hàm lượng axit oxalic cực cao. Sai lầm chí mạng của nhiều người là cho thẳng rau vào nồi nấu mà bỏ qua bước chần nước sôi. Khi không được xử lý nhiệt, axit oxalic sẽ kết hợp với canxi tạo thành các tinh thể canxi oxalat. Đây là thủ phạm chính hình thành sỏi thận và sỏi đường tiết niệu, gây tổn thương niêm mạc và làm suy giảm chức năng lọc của cầu thận nhanh chóng.
2. Thực phẩm nhiều muối, nhất là muối ẩn
Muối là gánh nặng trực tiếp và nặng nề nhất đối với thận, thậm chí còn độc hại hơn cả rượu bia nếu ăn quá mức thường xuyên. Tiêu thụ quá 5g muối mỗi ngày sẽ kích thích sản sinh hoạt chất TGF-β1 - yếu tố hàng đầu thúc đẩy quá trình xơ hóa thận. Chế độ ăn mặn kéo dài không chỉ gây stress oxy hóa mà còn làm tăng protein niệu, phá vỡ tính thấm chọn lọc của màng đáy cầu thận.
Quan trọng là, ngoài muối tinh, "muối ẩn" trong nước sốt, thực phẩm muối chua, thịt chế biến sẵn, gia vị... lại dễ bị bỏ qua. Hãy học cách kiểm soát trước khi chúng "phá thận".
3. Đồ ăn và thức uống chứa nhiều đường
Đường không chỉ gây béo phì mà còn là "ngòi nổ" tàn phá các mạch máu thận khốc liệt. Lượng đường dư thừa làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, từ đó phá hủy các mao mạch tinh vi trong thận. Khi các mạch máu này bị tổn thương, khả năng lọc chất thải của thận sẽ bị tê liệt hoàn toàn. Để bảo vệ thận, các chuyên gia khuyến nghị nên kiểm soát lượng đường dưới 25g mỗi ngày và hạn chế tối đa các loại nước ngọt có ga hay nước ép trái cây đóng chai.
4. Nước dùng ninh lâu và nước lẩu
Ảnh minh họa
Nhiều người coi nước cốt hầm xương hay nước lẩu là tinh túy bổ dưỡng mà không biết chúng chứa hàm lượng purin cực cao. Sau khi ninh trong thời gian dài, purin chuyển hóa thành axit uric, làm tăng áp lực bài tiết cho thận và dễ dàng hình thành sỏi axit uric. Nước dùng lẩu ngoài ra còn thường mặn, nhất là nếu ăn trong nhiều giờ. Thói quen thường xuyên uống những loại nước dùng này sẽ khiến thận phải làm việc quá tải, lâu dần dẫn đến suy giảm chức năng lọc và hình thành sỏi thận mãn tính.
5. Thực phẩm chế biến sẵn giàu protein động vật
Xúc xích, giăm bông hay các loại thịt muối không chỉ chứa muối mà còn nạp vào cơ thể lượng protein động vật quá mức cần thiết khi ăn quá thường xuyên.
Việc tiêu thụ quá nhiều protein động vật thường xuyên tạo ra một lượng lớn chất thải chuyển hóa, khiến thận luôn trong tình trạng "gồng gánh" để đào thải. Khi gánh nặng này vượt quá ngưỡng chịu đựng, các tế bào thận sẽ bị tổn thương không thể phục hồi, đẩy nhanh quá trình suy thận nhanh hơn cả tác hại từ rượu bia thông thường.
6. Ăn quá nhiều khế, nhất là với người có thận yếu
Ảnh minh họa
Dù là loại trái cây giàu vitamin C, khế lại chứa một độc tố thần kinh đặc biệt cùng hàm lượng axit oxalic đậm đặc. Đối với người khỏe mạnh, ăn một vài quả khế không phải là vấn đề vì thận vẫn đủ sức đào thải độc tố này. Tuy nhiên, với những người đã có chức năng thận yếu hoặc đang mắc bệnh lý về thận, khế thực sự trở thành "thuốc độc" gây buồn nôn, đau lưng, thậm chí tử vong do ngộ độc cấp tính.
Do đó, nếu bạn có tiền sử bệnh thận, hãy tuyệt đối tránh xa loại quả này để bảo vệ tính mạng. Người khỏe mạnh cũng không nên ăn vô tội vạ, ăn quá nhiều trong thời gian ngắn.
Nguồn và ảnh: CDC China, Eat This, ETtoday
