Quốc lộ 1 tuyến tránh TP Hà Tĩnh (cũ) là đường 2 chiều, 2 làn xe, không có dải phân cách giữa dẫn tới mất an toàn giao thông - Ảnh: Báo Hà Tĩnh
Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) vừa có báo cáo về việc triển khai các giải pháp tăng cường, cải thiện an toàn kết cấu hạ tầng giao thông trên quốc lộ 1 (QL1) và các tuyến quốc lộ trọng điểm. Trong đó, ưu tiên xử lý các điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông phát sinh trong quá trình khai thác.
QL1 là trục giao thông huyết mạch của đất nước với chiều dài hơn 2.300km. Những năm qua, tuyến đường này đã được nâng cấp, mở rộng theo nhiều hình thức, góp phần cải thiện năng lực thông hành, giảm áp lực giao thông.
Ngoài QL1, các tuyến có lưu lượng phương tiện lớn như QL3, QL5, QL6 cũng được đầu tư nhiều công trình xử lý điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông và khắc phục bất cập trong tổ chức giao thông. Từ năm 2022 đến nay, các đơn vị ngành đường bộ đã xử lý hơn 368 vị trí điểm đen tai nạn.
Trong bối cảnh lưu lượng phương tiện trên QL1 gia tăng, Cục Đường bộ Việt Nam đã triển khai ứng dụng hệ thống giao thông thông minh (ITS) và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao năng lực quản lý, giám sát và bảo đảm an toàn giao thông trên các tuyến quốc lộ.
Các tuyến quốc lộ như QL6, QL3, QL4A, QL4C và đường Hồ Chí Minh có địa hình phức tạp, nhiều đèo dốc, bán kính cong nhỏ, tầm nhìn hạn chế. Trong khi đó, lưu lượng phương tiện, đặc biệt là xe tải trọng lớn và xe khách đường dài, có xu hướng gia tăng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông. Các tuyến này hiện đã và đang được áp dụng nhiều giải pháp bảo trì và tổ chức giao thông đồng bộ, phù hợp với điều kiện từng khu vực.
Phương tiện "nằm chờ" trên QL1 qua đoạn tỉnh Đắk Lắk suốt 2 ngày không thể di chuyển vì trận lũ lịch sử tháng 11/2025 - Ảnh: Báo Thanh Niên
Tăng vốn bảo trì, mở rộng QL1
Tuy nhiên, lưu lượng phương tiện trên QL1 và các tuyến quốc lộ trọng điểm đang tăng nhanh, tình hình giao thông vẫn diễn biến phức tạp, dù Bộ Xây dựng cùng các địa phương đã đầu tư hệ thống công trình và báo hiệu đường bộ.
Nguồn kinh phí dành cho công tác quản lý, bảo trì và xử lý điểm đen, điểm tiềm ẩn TNGT còn hạn chế, dẫn đến việc xử lý phải thực hiện theo lộ trình, kế hoạch từng năm. Bên cạnh đó, một số nhà đầu tư BOT quản lý các đoạn tuyến QL1 còn chậm khắc phục các điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông, ảnh hưởng đến hiệu quả bảo đảm an toàn giao thông.
Từ thực tế trên, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị tiếp tục bố trí nguồn lực để nâng cấp, mở rộng QL1 và các tuyến quốc lộ trọng điểm có lưu lượng lớn.
Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện tổ chức giao thông, phân luồng từ sớm, từ xa; phát huy hiệu quả hệ thống giao thông thông minh nhằm giảm tải cho các đoạn tuyến quá tải, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Cơ quan này cũng đề xuất tăng kinh phí cho công tác quản lý, bảo trì; ưu tiên xử lý các điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông, đặc biệt tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa; đồng thời nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa.
Các địa phương cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong công tác giải phóng mặt bằng, nhất là đối với các vị trí liên quan đến đất rừng; nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn.
Cục Đường bộ Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Xây dựng có ý kiến với Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương để tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, đặc biệt liên quan đến đất rừng; đồng thời đơn giản hóa thủ tục nhằm thúc đẩy triển khai các dự án.
Đề xuất gần 11.000 tỷ mở rộng QL1 lên 4 làn xeTrước đó, tháng 3/2026, Ban Quản lý dự án Đường bộ miền Bắc đã trình Cục Đường bộ Việt Nam thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án nâng cấp, mở rộng một số đoạn tuyến trên QL1, đi qua các tỉnh từ Quảng Trị đến Vĩnh Long. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025-2030.
Theo đơn vị này, nhiều đoạn QL1 qua các tỉnh như: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Vĩnh Long, Tây Ninh, Đồng Tháp hiện vẫn chỉ có quy mô 2 làn xe, được đưa vào khai thác từ năm 1998 - 2015. Đến nay, các đoạn tuyến này đã quá tải do lưu lượng phương tiện tăng nhanh, trong khi đô thị hóa và công nghiệp hóa diễn ra mạnh, khiến mặt đường xuống cấp, xuất hiện hư hỏng.
Không chỉ vậy, việc chưa đồng bộ với các đoạn QL1 đã được mở rộng lên 4 làn xe trong khu vực cũng gây ùn tắc cục bộ, kéo dài thời gian lưu thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ảnh hưởng đến vận tải và môi trường đầu tư. Do đó, việc nâng cấp, mở rộng các đoạn tuyến trên QL1 cần thiết và cấp bách.
Theo đề xuất, dự án sẽ mở rộng từ 2 làn xe lên 4 làn xe cơ giới, bổ sung 2 làn xe thô sơ và dải phân cách giữa; bề rộng nền đường khoảng 20,5m. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 10.813 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước.
Khi được hoàn thiện, QL1 sẽ được nâng cao năng lực khai thác, giảm nguy cơ tai nạn, tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các địa phương dọc tuyến.
