Lương hưu tăng mạnh, người rút BHXH một lần giảm hơn 24%

Dự thảo báo cáo tổng kết thi hành Luật BHXH 2024 của Bộ Nội vụ cho thấy sau gần một năm triển khai, số người hưởng lương hưu tăng mạnh, còn số người nhận BHXH một lần giảm hơn 24%.

Người hưởng lương hưu tăng mạnh sau gần một năm thực hiện Luật BHXH. Ảnh minh hoạ

Năm 2025, hơn 175.700 người được giải quyết hưởng lương hưu, tăng 93% so với năm trước. Theo Bộ Nội vụ, mức tăng chủ yếu do thực hiện các chính sách nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định 177/2024 và Nghị định 178/2024 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 67/2025).

Đáng chú ý, Nghị định 178 cho phép một số trường hợp nghỉ hưu sớm tối đa 10 năm mà không bị giảm tỉ lệ hưởng lương hưu.

Đến hết quý 1-2026, cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng, tăng 3,01% so với năm 2024. Dự kiến cuối năm 2026, con số này đạt hơn 3,54 triệu người.

Tính đến hết tháng 3-2026, số người tham gia BHXH đạt 21,554 triệu, tăng khoảng 24.000 người so với cùng kỳ năm trước. Trong đó có 19,016 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và 2,538 triệu người tham gia BHXH tự nguyện.

Nhờ mở rộng diện tham gia bắt buộc theo Luật BHXH 2024, đến hết tháng 2 đã có gần 292.000 người tham gia mới, gồm chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương, dân quân thường trực, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và lao động làm việc không trọn thời gian.

Tổng số thu BHXH đạt 110.888 tỉ đồng. Số tiền chậm đóng, trốn đóng phải tính lãi là 17.576 tỉ đồng, tương đương 3,7% số phải thu.

Trong khi đó, số người nhận BHXH một lần tiếp tục giảm mạnh. Sau khi giảm 1,53% trong năm 2024, đến năm 2025 số người hưởng BHXH một lần giảm 24,43%; riêng ba tháng đầu năm 2026, tỉ lệ này tiếp tục giảm sâu.

Luật BHXH 2024 cũng lần đầu bổ sung trợ cấp thai sản cho người tham gia BHXH tự nguyện. Từ ngày 1-7-2025 đến hết quý I/2026, hơn 5.190 người đã được hưởng chính sách này từ nguồn ngân sách nhà nước.

Đối với trợ cấp hưu trí xã hội - chính sách lần đầu được luật hóa - hiện có khoảng 2,5 triệu người đang thụ hưởng, với tổng kinh phí gần 7.000 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước. Bộ Nội vụ đánh giá các chính sách mới bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần tăng sức hấp dẫn của BHXH tự nguyện và củng cố niềm tin của người dân.

Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng quá trình triển khai vẫn phát sinh một số bất cập sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật trong bối cảnh mới.

Vì vậy, Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật BHXH 2024 theo ba nhóm nội dung: Hoàn thiện quy định phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp; điều chỉnh một số chế độ, chính sách BHXH; và khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ BHXH.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH đang được lấy ý kiến và dự kiến trình Quốc hội xem xét trong năm nay.