Ở Việt Nam, có những ngành học khá “hiếm” khi chỉ được đào tạo tại rất ít trường đại học, nhưng lại sở hữu tiềm năng nghề nghiệp rộng mở. Ngôn ngữ Ả Rập là một ví dụ như vậy. Trong bối cảnh các ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh, Hàn, Trung hay Nhật ngày càng đông người theo học, một ngành mỗi năm chỉ tuyển vài chục sinh viên nhưng lại mở ra cơ hội việc làm đa dạng và mức thu nhập cao đang dần được quan tâm trở lại.
Trên thế giới, tiếng Ả Rập được xem là một trong những ngôn ngữ có sức ảnh hưởng lớn nhất. Đây là ngôn ngữ chính thức tại 22 quốc gia, với khoảng 420 triệu người sử dụng, trải dài từ khu vực Trung Đông đến Bắc Phi. Tiếng Ả Rập xuất hiện trong nhiều lĩnh vực quan trọng như ngoại giao, thương mại quốc tế, năng lượng, hàng không, du lịch, truyền thông và tôn giáo. Ở nhiều quốc gia, đây còn là ngoại ngữ chiến lược được giảng dạy tại các trường đại học. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tiếng Ả Rập vẫn khá khiêm tốn về độ phổ biến và ít khi được học sinh nhắc đến khi lựa chọn ngành học sau THPT.
Ở Việt Nam, tiếng Ả Rập khá “hiếm” khi chỉ được đào tạo tại rất ít trường đại học
Chính sự ít được chú ý này lại tạo nên một lợi thế cạnh tranh nhất định. Khi thị trường lao động của các ngoại ngữ phổ biến dần trở nên đông đúc, việc sở hữu một ngoại ngữ hiếm như tiếng Ả Rập có thể trở thành “tấm vé thông hành” giúp người học tiếp cận nhiều cơ hội việc làm, học bổng du học hoặc các lĩnh vực mang tính quốc tế cao. Không chỉ học ngôn ngữ, sinh viên còn có cơ hội tìm hiểu sâu về văn hóa, kinh tế, chính trị của khu vực Trung Đông và Bắc Phi.
Ngôn ngữ “lạ” tại Việt Nam
Tại Việt Nam, ngành Ngôn ngữ Ả Rập hiện được đào tạo chính quy tại Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội (ULIS). Ngoài ra, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM, tiếng Ả Rập được giảng dạy dưới dạng chuyên ngành Ả Rập học thuộc ngành Đông Phương học. Điều này đồng nghĩa với việc nếu muốn theo học tiếng Ả Rập một cách bài bản ở bậc đại học, lựa chọn của thí sinh gần như chỉ gói gọn trong hai cơ sở đào tạo này.
Chương trình đào tạo của ngành không chỉ tập trung vào kỹ năng nghe - nói - đọc - viết mà còn trang bị cho sinh viên kiến thức nền tảng về văn hóa, lịch sử, kinh tế, chính trị và xã hội của các quốc gia Ả Rập. Một số học phần tiêu biểu có thể kể đến như Đất nước học Ả Rập, Biên dịch - Phiên dịch, Tiếng Ả Rập kinh tế - thương mại, Tiếng Ả Rập du lịch, Dịch văn bản tin tức báo chí, Giao tiếp liên văn hóa,…. Nhờ đó, sinh viên không chỉ thành thạo ngôn ngữ mà còn hiểu rõ bối cảnh văn hóa và môi trường làm việc của khu vực này.
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM. (Ảnh: USSH VNUHCM)
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người học còn được chú trọng phát triển kỹ năng mềm như giao tiếp đa văn hóa, tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và thích ứng trong môi trường làm việc quốc tế. Sinh viên cũng có cơ hội tham gia các chương trình giao lưu, du học chuyển tiếp tại các quốc gia Ả Rập, hoặc tham gia các sự kiện ngoại giao do Đại sứ quán các nước Ả Rập tại Việt Nam tổ chức.
Theo thông tin tuyển sinh năm 2025, điểm chuẩn ngành Ngôn ngữ Ả Rập tại Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội là 21,88 điểm, xét theo kết quả thi tốt nghiệp THPT. Trong khi đó, ngành Đông phương học của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM có điểm chuẩn 22,7 điểm.
Cơ hội việc làm và mức lương hấp dẫn
Một trong những điểm sáng của ngành Ngôn ngữ Ả Rập nằm ở cơ hội việc làm đa dạng sau khi tốt nghiệp. Sinh viên có thể lựa chọn làm việc tại Việt Nam hoặc tại nhiều quốc gia khác, trong các lĩnh vực như ngoại giao, kinh doanh, truyền thông và dịch vụ.
Những người thành thạo tiếng Ả Rập có thể làm việc tại Bộ Ngoại giao Việt Nam, đặc biệt là Vụ Trung Đông - châu Phi, hoặc công tác tại Đại sứ quán các quốc gia Ả Rập tại Việt Nam. Trong khu vực doanh nghiệp, nhu cầu biên dịch - phiên dịch cho các công ty liên doanh, doanh nghiệp đa quốc gia, hội nghị hay các cuộc đàm phán quốc tế luôn ở mức cao.
Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp còn có thể trở thành giảng viên, nhà nghiên cứu về ngôn ngữ và văn hóa Ả Rập, làm việc trong lĩnh vực du lịch, khách sạn với vai trò hướng dẫn viên hoặc chuyên viên phục vụ thị trường khách Trung Đông. Một số người lựa chọn trở thành tiếp viên hàng không tại các hãng lớn như Emirates hoặc Qatar Airways. Trong thời đại số, không ít người sử dụng tiếng Ả Rập để làm marketing, quản lý truyền thông cho thị trường Trung Đông hoặc làm phóng viên, biên tập viên tại các kênh tin tức quốc tế.
Tiếp viên hàng không của Qatar Airways
Về thu nhập, người thành thạo tiếng Ả Rập làm việc tại Việt Nam thường có mức lương khoảng 12 - 20 triệu đồng/tháng. Với các vị trí tại doanh nghiệp đa quốc gia, công ty liên doanh hoặc hãng hàng không Trung Đông, mức thu nhập có thể cao hơn nhiều. Theo Glassdoor, tổng thu nhập của tiếp viên hàng không tại Qatar Airways khoảng 3.000 USD/tháng (tương đương khoảng 78 triệu đồng). Trong khi đó, tại Emirates, lương cơ bản của tiếp viên hạng II khoảng 4.430 AED/tháng, và tổng thu nhập bao gồm giờ bay có thể lên tới hơn 10.000 AED/tháng, tương đương trên 70 triệu đồng, thậm chí cao hơn.
Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, ngành Ngôn ngữ Ả Rập cho thấy một thực tế rằng ít người học không đồng nghĩa với ít cơ hội. Ngược lại, sự khan hiếm nguồn nhân lực cùng nhu cầu ngày càng tăng trong giao thương và hội nhập quốc tế đang khiến ngành học này trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc cho những ai muốn theo đuổi con đường khác biệt.
