TẬP ĐOÀN CATHAY: SỨC MẠNH HỆ SINH THÁI TÀI CHÍNH 468 TỈ USD

Năm 2020, giữa cao điểm đại dịch COVID-19, trong khi nhiều tập đoàn tài chính châu Á buộc phải đóng băng hoạt động hoặc thu hẹp dịch vụ thì hệ thống ngân hàng và bảo hiểm của Tập đoàn Cathay vẫn vận hành liên tục, gần như không gián đoạn trong việc xử lý các yêu cầu bồi thường, giải ngân và chăm sóc khách hàng. Truyền thông Đài Loan khi đó gọi đây là “bài kiểm tra áp lực lớn nhất trong lịch sử ngành tài chính” và Cathay là một trong số ít những cái tên vượt qua mà không để lại vết nứt đáng kể.

HỆ SINH THÁI ĐA NGÀNH

Đằng sau câu chuyện đó là một tập đoàn sở hữu tổng tài sản hơn 468 tỉ USD, phục vụ 15 triệu khách hàng và vận hành đồng thời ngân hàng, bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ và quản lý tài sản. Nhưng điều khiến Cathay được nhắc đến ngày càng nhiều trong các báo cáo phân tích khu vực không nằm ở quy mô, mà ở cách tập đoàn này tái định nghĩa vai trò của bảo hiểm: không chỉ là bồi thường rủi ro, mà là một phần của hệ sinh thái quản trị tài chính và xã hội.

Trong thế giới kinh doanh hiện đại, rủi ro không còn xuất hiện đơn lẻ. Biến đổi khí hậu, dịch bệnh, gián đoạn chuỗi cung ứng và bất ổn địa chính trị đan xen, buộc các định chế tài chính phải tư duy lại mô hình vận hành. Với Cathay, câu trả lời không nằm ở việc phát triển từng mảng riêng lẻ, mà ở một hệ sinh thái đa ngành, nơi bảo hiểm đóng vai trò trục bảo vệ.

Cathay Life Insurance, công ty bảo hiểm nhân thọ lớn nhất Đài Loan, vận hành song song với Cathay Insurance trong mảng bảo hiểm phi nhân thọ. Hai đơn vị này không chỉ cung cấp sản phẩm, mà còn phối hợp chặt chẽ với ngân hàng và mảng đầu tư để quản trị rủi ro toàn diện cho khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp.

Tại Đài Loan, nơi dân số đang già hóa nhanh, bảo hiểm đã vượt xa khái niệm “tích lũy” hay “đầu tư thay thế”. Người tiêu dùng coi bảo hiểm là một phần tất yếu của đời sống tài chính - gắn với sức khỏe, hưu trí và quản trị tài sản dài hạn. Như một lãnh đạo Cathay từng nhận xét ngắn gọn: “Câu hỏi không còn là có mua bảo hiểm hay không, mà là mua loại nào cho phù hợp”.

Trong khi đó, tại Việt Nam, bức tranh hoàn toàn khác. Dân số trẻ, thu nhập tăng nhanh nhưng thị trường bảo hiểm vẫn ở giai đoạn hình thành. Với phần lớn người tiêu dùng, bảo hiểm trước hết là công cụ bảo vệ trước rủi ro sức khỏe, tai nạn và an sinh gia đình, hơn là một sản phẩm tài chính. Thống kê nội bộ của Bảo hiểm Nhân thọ Cathay Life Việt Nam cho thấy mỗi khách hàng trung bình chỉ sở hữu khoảng một hợp đồng bảo hiểm, phản ánh mức độ thâm nhập còn thấp nhưng tiềm năng tăng trưởng lớn.

HÀNH TRÌNH THÍCH NGHI THAY VÌ SAO CHÉP

Cathay bắt đầu hiện diện tại Việt Nam gần 2 thập kỷ trước, trong giai đoạn thị trường tài chính - bảo hiểm còn rất sơ khai. Thay vì sao chép mô hình Đài Loan, Tập đoàn chọn cách “đi chậm nhưng chắc”: từng bước xây dựng nền tảng vững vàng tại Việt Nam — khởi đầu với hoạt động ngân hàng, sau đó mở rộng sang bảo hiểm nhân thọ và tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái với mảng bảo hiểm phi nhân thọ.

Với Bảo hiểm Phi nhân thọ Cathay Insurance Việt Nam, thách thức lớn nhất không nằm ở sản phẩm, mà ở niềm tin. Bảo hiểm là dịch vụ vô hình, giá trị chỉ được cảm nhận khi rủi ro xảy ra - điều đặc biệt khó với một xã hội trẻ, nơi nhiều người chưa từng trải qua những cú sốc tài chính lớn.

Năm 2025, khi Chính phủ Việt Nam siết chặt quy định giao thông và tăng mức xử phạt, nhu cầu bảo hiểm phi nhân thọ, đặc biệt là bảo hiểm phương tiện, tăng rõ rệt. Báo cáo của Cathay Insurance ghi nhận sự gia tăng đáng kể về số hợp đồng mới. Nhưng các lãnh đạo Cathay hiểu rằng, tuân thủ pháp luật chỉ là điểm khởi đầu. Thách thức thực sự là làm sao để khách hàng chủ động xem bảo hiểm như một giải pháp quản trị rủi ro dài hạn, chứ không phải chi phí bắt buộc.

Vì thế, Cathay đầu tư mạnh vào đào tạo tư vấn viên, chuẩn hóa quy trình và ứng dụng công nghệ. Một ví dụ ít được nhắc đến nhưng từng xuất hiện trên báo chí châu Á là việc Cathay triển khai AI Coach trong đào tạo đội ngũ kinh doanh. Công cụ này sử dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để cá nhân hóa nội dung đào tạo, nâng cao kỹ năng tư vấn và giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân, một bước đi hiếm hoi trong ngành bảo hiểm vốn bảo thủ.

Song song đó, Cathay cũng lồng ghép ESG vào hoạt động bảo hiểm và ngân hàng. Tại Việt Nam, quy mô các khoản vay ESG và tài chính xanh đã đạt khoảng 100 triệu USD, tập trung vào các dự án nước sạch, sản xuất và tài chính, những lĩnh vực chịu áp lực ngày càng lớn từ chuỗi cung ứng toàn cầu. Cathay không đặt “quota xanh” cứng nhắc, mà đánh giá từng dự án dựa trên mức độ sẵn sàng ESG và tác động dài hạn.

BẢO HIỂM, CÔNG NGHỆ VÀ CÂU HỎI VỀ TƯƠNG LAI

Ngành bảo hiểm đang đứng trước một nghịch lý: rủi ro ngày càng lớn, nhưng niềm tin của người tiêu dùng lại mong manh hơn bao giờ hết. Trí tuệ nhân tạo hứa hẹn giúp dự báo rủi ro chính xác hơn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về đạo đức, minh bạch và trách nhiệm.

Cathay tiếp cận bài toán này bằng cách kết hợp bảo hiểm, ngân hàng và công nghệ trong một khung quản trị chung. Với các dự án có rủi ro cao, từ thiên tai đến gián đoạn sản xuất, Cathay không chỉ cung cấp bảo hiểm, mà còn chủ động sử dụng tái bảo hiểm quốc tế để phân tán rủi ro. Đây là mô hình đã được áp dụng lâu năm tại Đài Loan, nơi bão và động đất là rủi ro thường trực.

Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là startup theo đuổi kinh tế xanh, Cathay giữ thái độ thận trọng nhưng không khép cửa. Tại Đài Loan, tổ chức tài chính này từng phối hợp với chính quyền địa phương triển khai cơ chế bảo lãnh tín dụng cho startup ESG, một mô hình mà Cathay đang cân nhắc nghiên cứu tại Việt Nam, trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp đang tăng tốc.

Tương lai của Cathay, vì thế, không chỉ nằm ở việc mở rộng thị phần bảo hiểm hay ngân hàng mà nằm ở một câu hỏi lớn hơn: liệu một tập đoàn tài chính có thể vừa bảo toàn nguồn vốn của người gửi tiền, vừa hỗ trợ chuyển đổi xanh, vừa giữ được niềm tin của xã hội trong một thế giới đầy bất định hay không?

Cathay không đưa ra câu trả lời dứt khoát. Nhưng cách tập đoàn này tiếp cận bảo hiểm - như một nền tảng bảo vệ, chứ không chỉ là sản phẩm - gợi mở một hướng đi khác cho ngành tài chính châu Á. Và có lẽ, trong một kỷ nguyên mà rủi ro trở thành trạng thái bình thường mới, chính những lựa chọn thận trọng và dài hạn ấy mới là điều đáng để chờ đợi.