Khi đi chợ, nhiều người có thói quen “chốt đơn” nhanh với vài loại cá quen mặt như cá ruy băng hay cá vược vì nghĩ rằng đó là lựa chọn an toàn nhất. Thế nhưng thực tế, không phải cứ cá đắt tiền hay phổ biến là ngon nhất, đặc biệt trong mùa hè khi chất lượng thịt cá biển thay đổi rõ rệt theo nhiệt độ nước.
Một số tiểu thương cho biết, cá vược nuôi hiện nay có giá khá cao nhưng lại dễ bị giảm độ tươi nếu bảo quản không chuẩn, trong khi cá ruy băng đông lạnh có thể dự trữ quanh năm nên không phải lúc nào cũng giữ được độ ngọt tự nhiên như cá tươi đúng mùa.
Theo chị Lê Thu Hằng, tiểu thương lâu năm tại chợ đầu mối Long Biên (Hà Nội), “người tiêu dùng Việt đang dần chú ý hơn đến chuyện ăn cá theo mùa. Mùa hè thực ra có rất nhiều loại cá thịt mềm, ít xương, giá phải chăng nhưng lại hay bị bỏ qua vì nằm ở góc quầy hoặc không quá nổi bật”.
Không chỉ là câu chuyện giá cả, việc chọn cá đúng mùa còn ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị món ăn. Khi nhiệt độ tăng cao, một số loại cá béo hoặc nuôi công nghiệp dễ bị tanh hơn, trong khi nhóm cá thịt trắng, ít mỡ lại trở thành lựa chọn “quốc dân” cho những bữa cơm thanh đạm.
Dưới đây là 3 loại cá được nhiều người nội trợ đánh giá cao trong mùa hè vì vừa dễ ăn, vừa dễ chế biến lại không gây ngán.
01. Cá ruy băng - dễ kho, dễ nấu, giá mềm
Điểm cộng lớn nhất của cá ruy băng là thịt mỏng, ít xương dăm và khá dễ chế biến. Loại cá này có thể dùng để kho, chiên hoặc nấu canh đều hợp vị, đặc biệt là khi kết hợp với các món đậm gia vị như nước mắm, tiêu hay ớt.
Vào mùa hè, nhiều gia đình chọn cá ruy băng kho gừng hoặc kho cà chua để ăn cùng cơm nóng. Phần thịt sau khi nấu có độ mềm vừa phải, không bị bở, lại thấm gia vị nên rất “đưa cơm”.
Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là cá ruy băng thường được bảo quản đông lạnh với số lượng lớn, vì vậy người mua nên chọn những nơi uy tín, quan sát kỹ màu thịt và mùi cá để tránh mua phải hàng kém tươi.
02. Cá chim bạc - “ngôi sao” của món hấp mùa hè
Trong danh sách cá mùa hè, cá chim bạc gần như luôn được nhắc đến đầu tiên khi nói về món hấp. Thịt cá trắng, mềm, ít xương và có vị ngọt tự nhiên rõ rệt, rất phù hợp với những ngày thời tiết oi nóng khiến cơ thể ngại đồ dầu mỡ.
Cách chế biến phổ biến nhất là cá chim bạc hấp gừng hành. Chỉ cần vài lát gừng, ít hành lá và một chút nước tương là đã đủ giữ trọn hương vị tươi của cá mà không cần nêm nếm cầu kỳ.
Từng chia sẻ với báo Sức khỏe & Đời sống, PGS.TS Nguyễn Văn Minh - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Thủy sản Việt Nam cho biết: “Cá chim bạc là nhóm cá có hàm lượng protein cao, chất béo thấp, rất phù hợp với chế độ ăn mùa hè. Khi hấp đúng cách, cá giữ được gần như toàn bộ vi chất và dễ tiêu hóa hơn so với nhiều loại cá béo khác”.
Không chỉ người lớn tuổi, trẻ em cũng rất dễ ăn loại cá này vì thịt mềm, không tanh và gần như không có xương dăm nhỏ gây nguy hiểm.
03. Cá đen (cá nước ngọt thịt chắc) - càng hầm càng ngon
Khác với hai loại cá trên, cá đen là nhóm cá nước ngọt có thân dày, thịt chắc và khả năng chịu nhiệt tốt khi chế biến lâu. Đây là lý do loại cá này thường được dùng để nấu canh chua, hầm dưa hoặc kho đậm vị.
Một trong những món phổ biến nhất là cá đen hầm dưa cải. Cá được cắt khúc, chiên sơ cho vàng hai mặt rồi hầm cùng dưa cải muối chua, đậu phụ và một số loại rau thơm. Khi nấu đủ lâu, phần thịt cá mềm nhưng không nát, nước dùng có vị chua thanh rất dễ ăn trong ngày hè.
Điểm cộng lớn của cá đen là giàu protein, ít chất béo và tạo cảm giác no lâu nhưng không gây ngấy. Đây là lý do nhiều gia đình lựa chọn loại cá này trong các bữa cơm cần sự “đậm đà nhưng không nặng bụng”.
Ngoài ra, phần đầu và xương cá cũng tiết ra vị ngọt tự nhiên khi hầm, giúp món ăn trở nên đậm vị mà không cần thêm quá nhiều gia vị.
Thực tế, không ít người vẫn có thói quen chọn cá theo giá hoặc theo sự quen mặt, mà bỏ qua yếu tố mùa vụ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc ăn cá đúng mùa không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn đảm bảo giá trị dinh dưỡng cao hơn.
Trong những ngày hè oi ả, một mâm cơm với cá hấp thanh nhẹ, cá kho đậm vị hay cá hầm chua cay không chỉ giúp bữa ăn ngon miệng hơn mà còn mang lại cảm giác dễ chịu, giải nhiệt cho cả gia đình. Điều quan trọng là chọn đúng loại cá theo mùa,
