Theo trang The Paper, mọi chuyện bắt đầu từ một cơn đau đầu tưởng chừng như bình thường. Trương Tiểu Tiểu (23 tuổi, Trung Quốc) không để ý nhiều đến nó, nghĩ rằng đó chỉ là mệt mỏi, và uống thuốc để cố gắng chịu đựng. Không ngờ, 7 ngày sau, cô rơi vào hôn mê và được đưa đến bệnh viện cấp cứu, nhưng tim cô đã ngừng đập.
Tại phòng cấp cứu, các biện pháp như ECMO, CPR, đặt nội khí quản và thở máy đều được áp dụng. Kết quả xét nghiệm rất đáng báo động: Vi khuẩn Listeria đã xâm nhập vào máu và não của cô, gây nhiễm trùng nội sọ nghiêm trọng và xuất huyết não.
Trong phòng chăm sóc đặc biệt, Trương Tiểu Tiểu đã trải qua ba ca phẫu thuật mở sọ. Mỗi ca phẫu thuật đều giống như đi trên mép vực. Chức năng đông máu của cô cực kỳ kém, chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến chảy máu ồ ạt; tim cô vừa mới hồi phục sau đợt viêm cơ tim cấp tính và không thể chịu đựng bất kỳ sự xáo trộn nào.
Sau 20 ngày điều trị tích cực tại bệnh viện ban đầu, cô ấy đã được chuyển đến đơn vị chăm sóc đặc biệt thần kinh.
Vào thời điểm đó, cô ấy bị tụ máu não, tràn dịch não, viêm cơ tim cấp tính, rối loạn chức năng đa cơ quan, rối loạn đông máu toàn thân, huyết khối tĩnh mạch chủ dưới… hầu như mọi cơ quan đều có dấu hiệu cảnh báo. Bác sĩ thẳng thắn nói với gia đình rằng ngay cả khi sống sót, cô ấy cũng có thể trở thành người thực vật. Sau một hồi im lặng dài, gia đình chỉ nói một từ: “Hãy điều trị cho cô ấy”.
"Kẻ sát nhân" trong tủ lạnh vẫn đang ẩn nấp
Vi khuẩn Listeria monocytogenes, được biết đến như "kẻ giết người trong tủ lạnh", có thể tiếp tục phát triển ở nhiệt độ dưới 5 độ C. Nó vô hình và không thể cảm nhận được, nhưng lại nhắm mục tiêu cụ thể vào phụ nữ mang thai, người già, trẻ em và những người có hệ miễn dịch suy yếu. Nhiễm trùng có thể gây ra các bệnh, từ nhiễm trùng đường ruột nhẹ đến nhiễm trùng huyết nặng, viêm màng não và thậm chí tử vong.
Trường hợp của Trương Tiểu Tiểu là minh họa hoàn hảo cho phương thức hoạt động điển hình của vi khuẩn này.
Vào ngày sinh nhật thứ 23 của Trương Tiểu Tiểu, mẹ cô mặc đồ bảo hộ, đeo khẩu trang và đội mũ, bước vào phòng chăm sóc đặc biệt. Đứng bên giường con gái, bà nhẹ nhàng nói: "Chúc mừng sinh nhật con". Bà cũng viết một mẩu giấy nhỏ cho con gái với lời chúc sinh nhật viết tay: "Năm mới, một khởi đầu tươi đẹp...". Mẩu giấy này được đặt cạnh gối của cô. Mặc dù cô bất tỉnh, nhưng gia đình tin rằng cô vẫn có thể "nghe thấy".
Sau 52 ngày nằm viện, các chỉ số sinh tồn của cô ổn định; mặc dù vẫn bất tỉnh, Trương Tiểu Tiểu đã sống sót. Gia đình quyết định chuyển cô đến một bệnh viện phục hồi chức năng.
Các bác sĩ cảnh báo rằng nếu đau đầu kéo dài và kèm theo sốt, đặc biệt nếu xuất hiện buồn nôn, mệt mỏi hoặc lú lẫn, đừng cố chịu đựng; hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Vi khuẩn Listeria monocytogenes không sợ lạnh; thức ăn thừa, thịt nguội và các sản phẩm sữa chưa tiệt trùng - những thực phẩm phổ biến trong tủ lạnh - phải được hâm nóng kỹ trước khi ăn. Thực phẩm ăn liền không cần hâm nóng đặc biệt dễ bị nhiễm trùng. Nhiễm trùng nặng có thể tấn công nhiều cơ quan, bao gồm não, tim và gan, và nghiêm trọng hơn nhiều so với chỉ sốt thông thường.
Vi khuẩn Listeria monocytogenes dưới kính hiển vi điện tử
Nhiễm trùng Listeria, những triệu chứng nào sẽ xuất hiện?
Nhiệt độ làm lạnh của tủ lạnh thường nằm trong khoảng từ 0-4 độ C, có thể ức chế sự phát triển của hầu hết các tác nhân gây bệnh từ thực phẩm. Tuy nhiên, nhiệt độ này không hiệu quả đối với vi khuẩn Listeria, loại vi khuẩn có thể tồn tại và phát triển trong môi trường có nhiệt độ thấp tới -1,5 độ C. Trong ngăn đựng rau củ của tủ lạnh, theo thời gian, ngay cả một lượng nhỏ vi khuẩn Listeria cũng có thể phát triển đến mức gây ô nhiễm nguy hiểm.
Từ khi ăn phải vi khuẩn Listeria đến khi xuất hiện triệu chứng, một số người trải qua thời gian ủ bệnh khá dài, thường lên đến ba tuần, và trong một số trường hợp thậm chí hơn hai tháng. Thời gian ủ bệnh dài này khiến việc xác định chính xác nguồn thực phẩm gây nhiễm trùng trở nên khó khăn.
Một người trưởng thành khỏe mạnh thực ra không cần phải lo lắng quá nhiều. Hầu hết mọi người khi bị nhiễm vi khuẩn Listeria monocytogenes không gây triệu chứng, hoặc có thể bị tiêu chảy hoặc sốt, đau và ớn lạnh rồi hồi phục sau vài ngày.
Tuy nhiên, nhiễm khuẩn Listeria có thể rất nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người trên 65 tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu. Khi hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu, vi khuẩn Listeria có thể lây lan sang các mô và cơ quan bên ngoài ruột, gây ra các triệu chứng như đau đầu, sốt, đau cơ, cứng cổ, lú lẫn, mất thăng bằng và co giật.
Trong thời kỳ mang thai, hệ miễn dịch của phụ nữ thay đổi, khiến họ dễ bị nhiễm khuẩn Listeria hơn. Mặc dù phụ nữ mang thai có thể chỉ gặp các triệu chứng nhẹ, nhưng vi khuẩn này có thể vượt qua nhau thai và lây nhiễm sang thai nhi, có khả năng gây sinh non hoặc sảy thai, hoặc dẫn đến bệnh nặng hoặc tử vong ở trẻ sơ sinh.
Những loại thực phẩm nào có thể có sự hiện diện của vi khuẩn Listeria monocytogenes?
Vi khuẩn Listeria có thể tồn tại trong môi trường kỵ khí, do đó có thể được tìm thấy trong xúc xích nấu chín đóng gói chân không, giăm bông, thịt xông khói và các loại thực phẩm tương tự khác.
Dựa trên các vụ dịch trước đây, nhiễm khuẩn Listeria thường liên quan đến sữa tươi chưa tiệt trùng, salad, rau sống chưa rửa sạch, thịt nấu chín và trái cây cắt sẵn.
Vi khuẩn Listeria trong đất có thể dễ dàng bắn tung tóe trong những trận mưa lớn, bám vào bề mặt hoặc vỏ của các loại trái cây và rau quả trồng ở vùng đất thấp (như dưa lưới). Dưa lưới có cấu trúc dạng lưới trên vỏ, khiến việc làm sạch kỹ lưỡng trở nên khó khăn. Do đó, khi người ta cắt dưa, vi khuẩn Listeria có thể truyền sang phần thịt bên trong.
Ngoài ra, dưa lưới có độ axit thấp và thường được bảo quản trong tủ lạnh trong thời gian dài, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn Listeria. Do đó, một số chuyên gia khuyên những người có nguy cơ mắc bệnh listeriosis cao nên ăn ít dưa lưới đã cắt sẵn.
Khi sử dụng tủ lạnh để bảo quản thực phẩm, cần lưu ý những điều gì?
Vì vi khuẩn phát triển nhanh hơn ở nhiệt độ từ 5 độ C trở lên, nên nhiệt độ trong ngăn mát tủ lạnh cần được duy trì ở mức 4 độ C hoặc thấp hơn. Tuy nhiên, nhiều hộ gia đình không tuân thủ khuyến nghị đơn giản này.
Các chuyên gia khuyên nên đặt một vài nhiệt kế dán ở các vị trí khác nhau trong tủ lạnh và điều chỉnh nhiệt độ ở bất kỳ khu vực nào có vẻ quá cao. Cần lưu ý rằng nhiệt độ bên trong tủ lạnh có thể thay đổi. Phía sau tủ lạnh thường mát hơn, trong khi cửa là nơi ấm nhất.
Tốt nhất là không nên để các loại thực phẩm như sữa và thịt sống trên các ngăn ở cửa tủ lạnh; thay vào đó, hãy đặt chúng ở phía sau tủ lạnh.
Thịt sống cần được bảo quản riêng biệt với thực phẩm đã chế biến sẵn. Tốt nhất nên bảo quản thịt sống ở ngăn dưới cùng của tủ lạnh.
Nếu bạn có nhiều đồ, bạn có thể sử dụng các vật dụng lưu trữ như khay xoay. Tuy nhiên, bạn cần cẩn thận đừng nhồi nhét quá nhiều đồ vào tủ lạnh. Cố gắng giữ dung tích tủ lạnh ở mức khoảng 75% để không khí lạnh có thể lưu thông tốt.
Tránh mở cửa tủ lạnh thường xuyên hoặc để cửa mở quá lâu. Mỗi lần mở cửa, không khí ấm sẽ tràn vào tủ lạnh, và cửa tủ lạnh càng để mở lâu thì nhiệt độ bên trong càng gần với nhiệt độ phòng, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi.
Nên kiểm tra và vệ sinh gioăng cửa tủ lạnh thường xuyên.
