Người phụ nữ họ Đặng, 53 tuổi, sống một mình ở Thượng Hải, Trung Quốc. Bà Đặng không chồng con, cha mẹ đều đã qua đời và cũng không có người thân gần gũi. Theo thông tin ban đầu, bà Đặng bất ngờ bị đột quỵ não và rơi vào trạng thái nguy kịch. Do không có người thân, bệnh viện gặp khó khăn trong việc xác định người giám hộ tạm thời để đưa ra các quyết định điều trị quan trọng.
Trước tình huống cấp bách, cơ quan dân chính địa phương đã chủ động can thiệp. Chính quyền quận Từ Hối tại Thượng Hải đã phối hợp với tòa án để nhanh chóng hoàn tất thủ tục pháp lý. Theo đó, tòa án chính thức chỉ định ủy ban khu dân cư nơi bà đăng ký hộ khẩu làm người giám hộ tạm thời, giúp tháo gỡ vướng mắc và tạo điều kiện để bệnh viện triển khai các biện pháp điều trị cần thiết.
Trong những ngày sau đó, tình trạng của bà Đặng có dấu hiệu cải thiện nhất định. Bà có thể mở mắt, dù ý thức chưa hoàn toàn hồi phục. Tuy nhiên, diễn biến bệnh tình nhanh chóng chuyển xấu. Rạng sáng ngày 19/3, sau hơn hai giờ cấp cứu, bà đã không qua khỏi và được xác nhận tử vong vào lúc 2 giờ 47 phút.
(Ảnh minh họa)
Điều khiến dư luận đặc biệt quan tâm là khoản tiền 6 triệu NDT (khoảng 23 tỷ đồng) mà bà để lại sẽ được xử lý ra sao. Hiện các cơ quan chức năng đang tiến hành xác minh xem bà có để lại di chúc hay không. Nếu không có người được chỉ định lo hậu sự, ủy ban khu dân cư sẽ đề nghị cơ quan dân chính tiếp nhận và quản lý di sản theo quy định.
Theo Bộ luật Dân sự Trung Quốc, trong trường hợp người chết không có người thừa kế hoặc tất cả người thừa kế từ chối nhận di sản, cơ quan dân chính hoặc tổ chức cộng đồng địa phương sẽ đảm nhận vai trò quản lý tài sản. Nếu phát sinh tranh chấp, các bên liên quan có thể yêu cầu tòa án chỉ định người quản lý.
Pháp luật cũng quy định rõ: nếu không có người thừa kế và không có người được chỉ định nhận tài sản theo di chúc, di sản sẽ thuộc về Nhà nước và được sử dụng cho các mục đích công ích. Trường hợp người mất là thành viên của tổ chức kinh tế tập thể thì tài sản sẽ thuộc về tổ chức đó. Với bà Đặng, toàn bộ số tiền nhiều khả năng sẽ được sung công quỹ.
Một câu hỏi khác được đặt ra là liệu họ hàng xa có thể được chia phần tài sản này hay không. Theo quy định, chỉ những người thuộc hàng thừa kế như vợ/chồng, con cái, cha mẹ, anh chị em ruột, ông bà nội ngoại mới có quyền thừa kế theo pháp luật. Những người như cô, dì, chú, bác hay anh em họ không thuộc diện này, trừ khi có di chúc hợp pháp.
Tuy nhiên, thực tiễn xét xử cho thấy vẫn có những ngoại lệ. Trong một vụ việc tại Bắc Kinh, một phụ nữ 41 tuổi qua đời không có người thừa kế nhưng các họ hàng xa vẫn được chia một phần tài sản tiền mặt do đã có công chăm sóc khi bà còn sống. Tuy vậy, phần bất động sản giá trị lớn vẫn bị sung công. Điều này cho thấy pháp luật vẫn cân nhắc yếu tố “nghĩa vụ chăm sóc” bên cạnh quan hệ huyết thống.
(Ảnh minh họa)
Trở lại câu chuyện của bà Đặng, trước khi qua đời, bà từng rơi vào tình trạng không có người chăm sóc hay đại diện hợp pháp. Chính quyền địa phương đã phải vào cuộc để đảm bảo quyền lợi tối thiểu cho người bệnh. Đây cũng là tình huống không hiếm trong bối cảnh xã hội hiện đại.
Nhiều ý kiến trên mạng xã hội bày tỏ sự tiếc nuối: một người dành cả đời tích lũy tài sản nhưng khi gặp biến cố lại không có người đứng ra hỗ trợ kịp thời. Một số khác cho rằng cần sớm hoàn thiện các cơ chế xã hội để hỗ trợ nhóm người sống độc thân, từ chăm sóc y tế đến quản lý tài sản.
Từ góc độ pháp lý, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lập di chúc. Pháp luật cho phép cá nhân tự quyết định việc phân chia tài sản của mình, bao gồm cả việc để lại cho bạn bè, người chăm sóc hoặc các tổ chức từ thiện. Nếu không có di chúc, mọi việc sẽ phải xử lý theo quy định cứng của pháp luật, có thể không đúng với mong muốn của người đã khuất.
(Theo Sina)
